okno na świat

Mapa Europy przypomina talerz z jakimś nieudanym daniem. Niemiecki kotlet, fura rosyjskich ziemniaków, francuska sałata, włoski szparag, hiszpański deser i brytyjski kompot na popitkę. To tu, to tam wszystko równo upaćkane plamami jakichś sosów. Sos węgierski, sos czeski, rumuńskie sadzone jajko, szwedzko-norweski śledź z dorszem na przystawkę, musztarda Beneluksu, polski szpinak, nadgryziona i pokruszona grecka kromka - jednym słowem niezły pasztet. Gdy patrzę na to z góry, jedyną rzeczą, która przychodzi mi do głowy, jest jakaś porządkująca interwencja albo po prostu wielkie sprzątanie, jak po hucznym i niechlujnym przyjęciu. Andrzej Stasiuk Moja Europa Dwa eseje o Europie zwanej Środkową

Mamo, cześć. Ekstremistką zostałam. Chodzę z flagą żółto-niebieską, w Międzygórzu bywałam często, żywy łańcuch sobą spawałam. Mamo, wiesz, ekstremistką zostałam. Śpiewam, że „jeszcze nie zginęła”. Wierzę też: „bohaterom chwała”. Wśród lewaków i narodowców  tyle nocy mi, mamo, minęło. Ekstremistką się, mamo, stałam. Za te wszystkie odważne hasła, za te hełmy, szaliki i maski na dziesięć lat mnie mogą posadzić, więc do domu czy zdołam wrócić? System umie z szczególną wprawą kruszyć gnaty nasze i żebra, zatem dzisiaj koniecznie trzeba chronić ludzi zajętych sprawą. Po co chować się więc za milczeniem? Teraz nie mam nic do stracenia. Mamo, wiesz, ekstremistką zostałam.   Olha Perechrest  *** (przełożyła Hałyna Dubyk)

rzeka zamarzła i łódki odpływają tam, gdzie siwa mgła pełznie po lodzie na brzegu pokrytym boleścią wściekłość od krwi zupełnie zdziczała woła: nakarm mnie, nakarm mnie, nakarm rzeka zamarzła białą gałęzią ale te łódki wciąż płyną i płyną ponad żywymi płynie się wąsko niebiosa na ikonach się złuszczyły i kruszą się w zaśnieżoną trawę  Jana Ustymko  rzeka majdan  (przełożył Eugeniusz Sobol)